چرا ماه به روی زمین سقوط نمی‌کند

چرا ماه به روی زمین سقوط نمی‌کند

زمین با نیروی گرانش ماه را به سوی خود می‌کشد. اگر انسان ماه را که در حقیقت بی وقفه به دور سیاره ما می‌چرخد، از گردش باز می‌داشت، ماه فقط برای مدت کوتاهی ثابت می‌ایستاد، آنگاه با سرعتی فزاینده به سمت زمین می‌شتافت و در نهایت با آن برخورد می‌کرد. البته این عمل میسر نیست. ماه از همان زمانهای اولیه با سرعتی برابر ۳۶۵۹ کیلومتر در ساعت به دور زمین در حال گردش بوده‌است. در اثر این حرکت گردشی ، یک نیروی گریز از مرکز به سمت خارج ایجاد می‌شود، که درست به اندازه نیروی گرانش زمین که به سمت داخل کشش دارد، است. این دو نیروی مخالف ، اثر یکدیگر را بطور متقابل خنثی می‌کنند، به نحوی که ماه هموراه بر مدار خود باقی می‌ماند.

شکل گیری ماه

شکل گیری ماه

ماه و زمین بطور هم‌زمان و حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش شکل گرفتند. اینکه ماه دقیقا چگونه بوجود آمده هنوز معلوم نشده‌است. ممکن است همراه با زمین در اوایل شکل گیری منظومه شمسی شکل گرفته باشد، یا اینکه بعدها جذب میدان جاذبه شده و در مدار قرار گرفته‌است. نظریه‌ای که بیش از سایر نظریه‌ها پذیرفته شده این است که ماه از برخورد یک سیارک به اندازه مریخ به زمین بوجود آمده‌است. اثرات متقابل جاذبه‌های زمین و ماه بر همدیگر باعث افزایش مدت حرکت وضعی هر دو جسم شده‌است. به‌عنوان مثال ، زمانی مدت حرکت وضعی زمین (طول شبانه روز) فقط ۱۰ ساعت بود، اما این زمان به ۲۴ ساعت کنونی افزایش یافته‌است. اگر این روند همچنان ادامه پیدا کند، طول ماهها به ۴۷ روز خواهد رسید. اما مقیاس زمانی این روند بسیار طولانیتر از طول عمر خورشید بوده ، بنابر این منظومه شمسی عمر کافی برای رسیدن به آن زمان را نخواهد داشت. قطر خورشید ۴۰۰ برابر قطر ماه و فاصله آن از زمین نیز ۴۰۰ برابر فاصله ماه از زمین است. این اتفاق باعث می‌شود تا هم ماه و هم خورشید به یک اندازه به نظر رسیده و در هنگام کسوف تمام سطح خورشید گرفته شود.

تاثیرات ماه بر زمین

تاثیرات ماه بر زمین

ماه و در کل کیهان بر آب و بویژه آب دریاها و اقیانوسها (جزر و مد) و حتی آب درون بدن جانوران و انسان و گیاهان تاثیرات ویژه‌ای دارند. که این تاثیرات در برخی روزها کم و زیاد می شوند.

هلال و بدر چگونه تشکیل می‌شود

هلال و بدر چگونه تشکیل می‌شود

خورشید خود می‌درخشد، ماه را از این رو می‌بینیم که خورشید به آن می‌تابد. اگر آن روی ماه که به سوی ماست، بطور کامل مورد تابش خورشید قرار گیرد، ما ماه را بصورت قرص کامل و به عبارت دیگر در حالت بدر مشاهده می‌کنیم. اگر نور خورشید فقط قسمتی از آن روی ماه را که بسوی ماست در بر گیرد، ما ماه را بر حسب میزان تابش نور بصورت هلال باریک نوری ، نیم قرص و یا به صورت یک گلوله تقریباً گرد نورانی می‌بینیم. این پدیده‌های نوری را فازها یا صورتهای مختلف ماه می‌نامند.

هنگامی که ماه در جهت تابش خورشید قرار گیرد، دیده نمی‌شود، زیرا در تابش شدید خورشید محو می‌گردد و علاوه بر این ، آن روی ماه که بسوی ماست مورد تابش واقع نمی‌گردد. این وضعیت را ماه نو می‌نامیم. اکنون ماه بر روی مدار خود به حرکت ادامه می‌دهد و پس از چند روز به طور محسوسی در سمت چپ و یا در شرق خورشید واقع می‌شود. در این وضعیت قسمت کوچکی از نیمه رو به زمین ماه ، تحت تابش نور خورشید قرار می‌گیرد. در این دوران ماه را در اوایل شب بصورت داس باریکی که البته روز به روز بر قطر هلال آن افزوده می‌شود، مشاهده می‌کنیم، زیرا در این وضع ماه بعد از خورشید غروب می‌کند.

تقریباً یک هفته پس از ماه نو ، از دید ناظر زمینی ، ماه دقیقا از پهلو مورد تابش نور خورشید واقع می‌شود. در این حالت انسان نیمی از ماه را تاریک و نیم دیگر را روشن می‌یابد؛ این وضعیتیک‌چهارم نخست نامیده می‌شود. دوباره یک هفته بعد ، ماه از دید این ناظر ، دقیقا در مقابل خورشید قرار می‌گیرد. در این حالت ماه به صورت قرص کامل نورانی می‌شود ، که به آن بدر (یا در اصطلاح عامیانه ماه شب چهاردهم) می‌گویند.

از این حالت به بعد از قطر قسمت نورانی ماه کاسته می‌شود. تقریباً هفت روز پس از بدر ، دوباره یک‌چهارم دوم حادث می‌شود. ماه در این حالت از دید ناظر زمینی اکنون در سمت راست یا در غرب خورشید قرار دارد و به عبارت دیگر قبل از طلوع خورشید در آسمان صبحگاهی پدیدار می‌شود، تا بالاخره دوباره به وضعیت ماه نو می‌رسد.

آشنائي با تاريخ ايران

آشنائي با تاريخ ايران(مقدمه):

انسانها در محيطي زاده مي‌شوند و مي‌بالند و زندگي مي‌كنند كه آن محيط چه به لحاظ مادي و چه فرهنگي محصول و معلول گذشتة خودش است. اين افراد در آن محيط شركت مي‌جويند و برخي از آنان در پديد آوردن دگرگوني‌هاي اساسي در آن محيط نقش‌هاي اساسي ايفا مي‌نمايند و اين پايه و اساس تاريخ بشري است.

هر علمي نيز درست مانند هر ملتي و مثل هر مطلب اخلاقي يا عقلاني تاريخ مختص به خودش را دارد. دانشمندان در هر نسلي از صفر آغاز نمي‌كنند بلكه در چارچوب و بر بنياد موقعيتي شروع به كار مي‌كنند كه رشتة علمي خاص آنان و همچنين مطلق علم آن را از گذشته به ارث برده است تا فضاي فرهنگي زمانة خود را با آن پديد آورد.

تاريخي انديشيدن دربارة علم يا دربارة هر چيز ديگري كه به حيات و هستي آدمي تعلق دارد همانا عبارت است از به مطالعه گرفتن توالي اشخاص و حوادث در مسير زمان و تعمق كردن در كليه پيوندهاي علي و تمامي تأثيرها و نفوذها و گرايش‌هايي كه يا در آن توالي اشخاص و حوادث باز مي‌توان يافت و يا خود مي‌تواند بر آن توالي پرتوي تازه افكند.

موقعيت خاص جغرافيايي فلات ايران كه آسياي مركزي و شرق دور را به شرق نزديك و اروپا متصل مي‌سازد، اين منطقه را از ديرباز به يكي از مهم‌ترين مراكز امواج مهاجرتها و سكونتها و جنگها و تحولات گوناگوني كه از دوران پيش از تاريخ آغاز شده، تبديل كرده است. بر اين اساس براي مطالعه و آگاهي از تاريخ ايران لازم است دو مقطع زماني قبل از اسلام و پس از آن را مورد ملاحظه قرار دهيم.

اشكانيان:

اشكانيان:

جانشينان اشك را اشكانيان مي‌گويند. خاندان‌هاي ايراني براي مبارزه با سلوكيان به اشكانيان كمك كردند. قدرت اين خاندان‌ها به تدريج به حدي رسيد كه در امور داخلي خود مستقل شدند. از جملة اين خاندان‌ها، خاندان «قارن» بود كه نسب خود را به كاوة آهنگر مي‌رساندند. در شاهنامة فرودسي آمده است كه كاوه ، آهنگري بود كه به كمك مردم عليه پادشاه زمان خود بنام «ضحاك» قيام كرد.

از ديگر خاندان‌هاي دورة اشكاني خاندان ساسان بود. اين خاندان نسب خود را به اسفنديار مي‌رساندند. در شاهنامه آمده كه اسفنديار پهلوان مشهوري بوده است.

هنگامي كه دولت اشكاني در ايران تأسيس شد، در اروپا «دولت روم» در حال توسعة قلمرو خود بود. اين دولت ابتدا در شهر رم در كشورهاي ايتالياي كنوني بوجود آمد ولي بتدريج سرزمين‌هاي اطراف درياي مديترانه را به تصرف خود درآورد. رومي‌ها پس از تصرف بخش‌هاي وسيعي از اروپا، به خاك ايران قدم گذاشتند و چون شام و آسياي صغير را تسخير كردند با اشكانيان همسايه شدند. رومي‌ها پادشاه خود را امپراطور مي‌ناميدند. امپراتوران روم در نظر داشتند ايران را تصرف كنند. به همين دليل، سالها ميان آنها و اشكانيان جنگ‌هاي خونيني در مي‌گرفت و در اكثر اين جنگ‌ها رومي‌ها شكست مي‌خوردند زيرا سواران پارتي آنها را به داخل خاك ايران مي‌كشاندند سپس با حملاتي برق‌آسا و كوبنده نابودشان مي‌كردند. در چنين شرايطي«حضرت‌عيسي» براي هدايت انسانها در فلسطين كه تحت حكومت روميان بود، ظهور كرد. حضرت عيسي(ع) با بياني دلنشين و اخلاقي نيكو مردم را به پرستش خداي يگانه و پرهيز از ظلم و ستم دعوت مي‌كرد. او حامي محرومان و ستمديدگان بود و خداوند به او قدرتي داده بود كه مي‌توانست بيماران را شفا دهد.

باري، مهم‌ترين اقدام اشكانيان اين بود كه سلوكيان را بيگانه مي‌دانستند و كوشيدند آنها را از ايران بيرون برانند. متأسفانه، ضعف دولت اشكاني و آشفتگي اوضاع كشور، به تدريج باعث نارضايتي بعضي از بزرگان شد. از سوي ديگر، پيداش دين‌هاي مختلف و وجود تفرقه‌هاي ميان مردم باعث نگراني شده بود؛ زيرا بودايي‌ها از كوشاني‌ها و مسيحيان از رومي‌ها حمايت مي‌كردند. در چنين شرايطي، اردشير كه فرزند يك خانواده‌ي ايراني ساكن فارس و برخوردار از مقام مذهبي بودند عليه اشكانيان قيام كرد. نام پدربزرگ او ساسان بود و حكومتي را كه اردشير تأسيس كرد به حكومت ساساني معروف است.

تقسيمات ناحيه‌اي

تقسيمات ناحيه‌اي

بيشتر خاك ايران را كوههاي مرتفع در برگرفته و ارتفاع متوسط كشور بيش از 1000 متر بالاتر از سطح دريا مي‌باشد.  ايران اساساً شكلي كاسه مانند دارد كه اطراف آن بلندتر از بخش مياني آن مي‌باشد. كوهها به صورت نامنظم جوانب آن را پوشانيده‌اند و در بخش شمالي و غربي آن كوههاي البرز و زاگرس با انشعابات خود توده‌هاي متكاقفي را بوجود آورده‌اند.  قله دماوند در رشته كوههاي البرز داراي 5671 متر ارتفاع و بلندترين قله ايران مي‌باشد. تاثير اين برجستگي‌ها بر عوامل ديگر طبيعي نظير آب و هوا، كشاورزي و نمونه‌هاي جمعيتي واضح و آشكار است. مرزهائي كه در تقسيمات ناحيه‌اي ترسيم شده براساس عناصر و عوامل مختلفي از جغرافيا است كه تشكيل مناطق طبيعي خاصي را داده اند.  بنابراين از نظر تفهيم بيشتر ايران را مي‌توان به مناطق زير تقسيم كرد.

               

«ایران پیش از تاریخ»

 «ایران پیش از تاریخ»

تاریخ ایران با کورش آغاز نمی‌شود و مادها هم اولین ایرانیان نیستند. هرچند نام امروزین " ایران " برگرفته

از نام قوم آریایی است، اما پیش از حضور آنها در این سرزمین نیز اقوام و شهرهایی وجود داشته‌اند.

کاوش‌های باستان شناسی حاکی از وجود تمدن‌هایی کهن تر در بعضی نقاط این سرزمین است. هرچند

بسیاری از مناطق هنوز کاوش نشده‌اند و حتی همان مناطق شناخته شده نیز، کاوش‌ها بصورت علمی

انجام نشده است و یا کامل نگشته است. به هرحال در حد همین شناخت محدود امروز، ما مناطقی از

این دست را می شناسیم. تپه سیلک کاشان، شهر سوخته زابل، تپه گیان نهاوند، دره جیرفت و

مناطقی همانند اینها. نکته مهم دیگر شناخت وضع مناطق داخلی ایران در زمان شکل گیری و رواج

تمدن‌های کهن است. یعنی فهم اینکه در زمان تمدن‌های و دولت‌های باستانی نظیر سومر، کلده، اور،

بابل، آشور، عیلام، اورارتو و نظائر آن، وضع این مناطق داخلی فلات ایران، که مجزا از منطقه مستقیم

تحت حاکمیت این تمدن‌ها و دولت‌ها بوده است، به چه نحوی جریان داشته است ؟